آخرین خبرهای هوانوردی:
شماره تماس:
    56 54 547 0912 
   
سفارش کالا

مشاوره رایگان درسی ....

حراج بازار آسمان
پشتیبانی
کانال رسمی...

مقالات هوانوردی
1391/12/30 00:00

برخورد پرندگان با هواپیما

برخورد شی خارجی با هواپیما از مواردی است که قابل پیش بینی نیست، برخورد پرنده با هواپیما یکی از همین برخوردها محسوب می گردد که خطرناک و اجتناب ناپذیر است بطوریکه تجربیات عملی نشان می دهد خلبانان طی سوابق پروازی خود دو تا پنج مرتبه برخورد با پرندگان را تجربه کنند.
اصطلاح اصابت پرندگان (Bird strike ) در هوانوردی به معنای برخورد و تصادم پرندگان با هواپیماهای در حال پرواز میباشد. 
سطوح خارجی یک هواپیما از جمله آشیانه موتور، سرپوش کابین، شیشه جلو، لبه جلویی بال و دم، پروانه موتورها و سایر قسمت‌های هواپیما در معرض برخورد پرنده قرار دارند که بیشترین خطر مربوط به قسمت موتور می باشد بطوریکه هر چه قدرت موتور بیشتر باشد ریسک خسارت پس از برخورد با پرنده نیز بیشتر خواهد بود و حتی یک گله بزرگ پرندگان، حتی پرندگان کوچک جثه، می تواند تمامی موتورهای یک هواپیما را تخریب نماید. 
ممکن است پرسیده شود که چگونه  پرنده کوچکی باعث  آسیب جدی به بدنه فلزی هواپیما می شود ؟ طبق  قوانین فیزیک اگر یه جسم کوچکی با سرعت به جسم خیلی بزرگ تری برخورد نماید ، تمام انرژی و قدرت جسم بزرگ تر ، به جسم کوچک منتفل گشته و بلافاصله به خود جسم بزرگ منتقل می شود.


طبق آمار در یک دوره ۱۵ ساله بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۴، ۵۹۱۹۶ برخورد پرنده با هواپیماهای مسافربری به سازمان هوایی آمریکا گزارش، و در پایگاه داده‌ای "برخورد حیات وحش" ثبت شده است. از سال ۱۹۸۸، برخورد حیات وحش با هواپیما بیش از ۱۹۴ نفر را کشته و بیش از ۱۶۳ هواپیما را نابود کرده است. در ایالات متحده، آسیب مالی ناشی از برخورد پرنده بیش از ۶۰۰ میلیون دلار در سال است.

گفتنی است که هرسال که می گذرد، برتعداد برخوردهای پرنده با هواپیما و به تبع هزینه سالیانه ناشی از آن افزوده می‌شود.این مشکل منحصر به یک کشور و در یک زمان معین نبوده بلکه یک معظل بین المللی است و سابقه این معظل به نخستین پروازهای انسان با هواپیما بازمیگردد البته قابل به ذکر است که مناطق مختلف جهان دارای سطوح متفاوتی برای ریسک برخورد پرندگان با هواپیما می باشند.بطوریکه بیشترین خطر در آمریکای شمالی است. کشور ما نیز در جز کشورهایی قرار میگیرد که دارای کمترین آمار دیده شده از این حادثه است.


اکثر برخورد با پرندگان در ارتفاعات بسیار پائین و زیر۵۰۰ فوت (۱۵۲متر) از سطح زمین، اتفاق می افتد و ۱۵ تا ۲۰ درصد برخورد ها باعث آسیب دیدن هواپیماها می گردد.
 این امر صنایع را بر آن داشته است که هواپیماهایی مقاوم تر در برابر پرندگان بسازند. لذا پیش از آن که به هواپیماها اجازه ورود به ناوگان هوایی داده شود، باید مقاومت اجزای مختلف آن ها در برابر برخورد پرندگان مورد تایید مقامات و یا سازمان های هوایی قرارگیرد.

در ابتدا نظر فرودگاه ها به روش های ترساندن پرندگان مانند وسائل سمعی و بصری، یا استفاده از شکارچیان طبیعی، مانند شاهین ها معطوف گردید.بعضی از کشور ها هم از سگ به عنوان مراقب در فرودگاه ها استفاده می نمایند . یعنی غیر از سگ هایی که برای کشف مواد مخدر یا منفجره  در فرودگاه ها مورد بهره برداری قرار می گیرند ، بعضی از آن ها هم برای چرخیدن در رمپ و فراری دادن پرندگان استفاده می شود .
برخی نیز صدای گلوله و فریاد پرندگان رو ضبط کرده که با پخش آن پرندگان وحشت نموده و فراری می شدند .گاهی پرندگان درون موتور های هواپیما اقدام به لانه سازی می نماید.  

گاهی نیز پرندگانی همچون کاکایی ها،خروس کولی و بعضی پرندگان شکاری همچون کرکس ها و کور کورها که از سر و صدای زیاد وحشت ندارند،در اطراف فرودگاه ها پرواز کرده و باعث ایجاد خطراتی برای هواپیماها می شوند.




درنتیجه بی جذبه ساختن فرودگاه ها برای پرندگان یکی از بهترین راه های دور کردن این خطر به نظر میرسد که شامل موارد ذیل می باشد:

     - علفزارهای با ارتفاع کوتاه با علفزارهای مرتفع جایگزین گردید که نشستن برای پرندگان را دشوار سازد.

     - مانداب ها و مناطق تالابی تبدیل به زون های جنگلی گردد که پرندگان با جثه کوچک جایگزین پرندگان خطرناک   بزرگ جثه ای مانند کاکایی ها و غازها گردند. 

    -  فعالیت های کشاورزی محوطه فرودگاه ها بمنظور اینکه باعث جلب حیات وحش نشود می باید بطور موثر پایش گردند.

     - فعالیت های جمع آوری و دفن مواد فاسد شدنی که موجب فراهم شدن یک ذخیره عمده غذا برای حیات وحش می شود می باید از مناطق نزدیک فرودگاه ها حذف گردد.
 از دیگر راه های کنترل این حادثه :
- با برزنت یا درپوش های پلاستیکی تمام دهانه های موتور و سیستم  رو می پوشانند تا از آشیانه سازی پرندگان جلوگیری گردد.
 -چک نمودن موتور و هواپیما قبل از روشن کردن موتورها
-روشن نمودن چراغهای هواپیما در مرحله برخاستن و تا ارتفاع ۱۰۰۰۰ فوت و همچنین زیر ۱۰۰۰۰ فوت در مرحله نشستن. این عمل اخطار مضاعفی برای پرندگان محسوب شده و به آنها جهت مشاهده هواپیما کمک می نماید. 
- خدمه از نظر فکری و تمرکز می باید قبل از برخاستن کاملا آماده باشند چراکه بایستی یک عکس العمل سریعی را در برخورد با پرنده انجام دهند زیرا زمانی جهت تجزیه و تحلیل وجود ندارد. 



پیامدهای  برخورد پرندگان
جنبه عمومی:

    از هر پنج برخورد، یک مورد باعث بروز خسارت به هواپیما می شود.

    از هر سه برخورد دو مورد آن باعث یک تاخیر یک ساعته می گردد.

    برخورد پرنده با دماغه بعلت افزایش کشش می تواند بطور چشمگیری مصرف سوخت را افزایش دهد.



 برخورد با موتور: 

تقریبا ۵۰% برخورد با موتور باعث آسیب رسیدن به موتور می گردد.

تیغه های فن بهمراه لرزش های قابل توجهی دچار خسارت می گردد.

دمای گاز خروجی افزایش می یابد.

تقریبا ۲۰% برخورد با موتور در هنگام برخاستن و افزایش ارتفاع باعث برگشت پرواز به مبدا  (IFTB)می گردد.

 تقریبا ۲۵% برخورد با موتور در هنگام برخاستن باعث می گردد که خدمه از انجام برخاستن صرف نظر کنند.

تنها ۲% برخورد با موتور مستلزم این است که خدمه موتور را خاموش نمایند.



اقدامات مرتبط با برخورد پرندگان

برخوردهای مشکوک

یک برخورد زمانی مشکوک تلقی می گردد که، چنانچه خدمه پرندگان را در نزدیکی در حال پرواز مشاهده نمایند ولی هیچگونه مدرک دیگری مبنی بر برخورد وجود نداشته باشد (مانند تغییر در صدای موتور، نوسانات در پارامترها، صدای برخورد).

یک برخورد زمانی تائید شده تلقی می گردد که:

    پرندگان بسیار نزدیک در حال پرواز مشاهده شوند، و صدای برخورد شنیده شود، یا مشاهده تغییرات موقت یا دائم در پارامترهای موتور، یا شنیده شدن تغییرات در صدای موتور، یا مشاهده تغییرات قابل ملاحظه در تجهیزات پروازی مانند عملکرد نامطمئن سرعت سنج

چنانچه یک برخورد تائید گردد، سه وضعیت بالقوه وجود دارد:

چنانچه سرعت کمتر از 100 نات باشد:

ممانعت از برخاستن در سرعت پایین که عواقب بحرانی نخواهد داشت و می باید در خصوص هر برخورد مشکوک یا تائید شده ای اجرا گردد. هواپیما جهت یک چک کامل به رمپ باز خواهد گشت. عواقب این اقدام تاخیر در پرواز خواهد بود ولی در عوض هواپیما در برخاستن بعدی بطور کامل و مطمئن عمل خواهد نمود.

چنانچه سرعت بالاتر از 100 نات و کمتر از  V1باشد:

ممانعت از بر خاستن در سرعت بالا یک موضوع بسیار بحرانی است. اقدامات سریع می باید بمنظور توقف کامل قبل از اتمام باند پرواز اجرا گردد. اگر برخورد مشکوک است، برخاستن می باید ادامه یابد.

اگر برخورد تائید شده است، اما ورود پرنده به موتور مشکوک است، آنگاه کاپیتان می باید فاکتورهای دیگری را ارزیابی نماید:

-  چه تعداد از موتورها تحت تاثیر قرار گرفته اند؟ (تصمیمیات در خصوص هواپیماهای دو یا چهار موتوره متفاوت می باشد.)

-  بر اساس آمار ادامه برخاستن و متعاقب آن بازگشت به فرودگاه مبدا یک تصمیم بهتری خواهد بود.

- اگر برخورد تائید شده است و احتمالا پرنده وارد موتور شده است، ممانعت از برخاستن می تواند تصمیم خوبی باشد. این تصمیم بازرسی موتورها را امکان پذیر می سازد.

- در هر موردی، ، چنانچه برخورد قبل از V1 منجر به کاهش قدرت موتور گردد برخاستن می باید متوقف شود.

چنانچه سرعت برابر یا بالاتر از V1 است برخاستن می اید ادامه یابد، مگر اینکه کاپیتان پس از جدا شدن از زمین تشخیص دهد که هواپیما قادر به پرواز مطمئن نیست (V1 عبارت است از سرعتی که خلبان جهت برخاستن مناسب تشخیص می دهد).


استراتژی های بازدارنده

حضور پرندگان در یک فرودگاه می باید منجر به اقداماتی گردد که در بریفینگ تقرب و برخاستن ذکر می گردد. نکات ذیل جهت تهیه بریفینگ می باید بخاطر سپرده شود.


    در مرحله نشستن

    در مرحله پایانی چنانچه با پرندگان مواجه شدید تغییر مسیر ندهید، بلکه در میان آنها پرواز نموده و با وضعیت قدرت پایین موتور فرود آیید.

 می باید از استفاده قدرت برعکس موتور در نشستن پس از برخورد با پرنده اجتناب نمود. این ممکن است باعث افزایش صدمات موتور گردد، خصوصا زمانی که لرزش موتور یا  بالا بودن میزان حرارت گاز خروجی  ”EGT” وجود دارد.



 

نظرات

نظر شما جهت ثبت نظر خود در وب سایت عضو شوید
برچسب ها :