مجموعه چرخ های هواپیما

با سلام و احترام خدمت شما همراهان همیشگی ، در این بخش از سایت فروشگاه هوانوردی آسمان با مجموعه چرخ های هواپیما آشنا میشویم.

 

تعریف

هدف چرخ ها پشتیبانی هواپیما برروی زمین است.

 

مجموعه چرخ ها از نظر چیدمان

چرخ های هواپیما از نظر چیدمان به دو نوع تقسیم میشوند:

• Conventional Landing Gear
• Tricycle Gear

 

Conventional Landing Gear

در یک هواپیما به طور کلی سه چرخ یا سه مجموعه چرخ قرار دارند ، دو مورد در زیر بال های هواپیما هستند و اگر مورد سوم در زیر مجموعه دم هواپیما باشد به آن Conventional Landing Gear میگوییم.

در هواپیمایی که چیدمان چرخ ها از نوع Conventional Landing Gear است ، زمانیکه هواپیما برروی زمین قرار دارد دماغه آن به سمت بالا قرار میگیرد و در زیر دماغه هیچ گونه چرخی وجود ندارد.

از این نوع چیدمان عموما در هواپیماهای قدیمی استفاده میشد. یکی از مزیت های آن وجود فاصله ملخ تا سطح زمین است و همین موضوع سبب میشود تا ما بتوانیم در باندهای فرود ناهموار فرود ایمنی را داشته باشیم.

اما باید بدانیم که در این نوع هواپیماها دید ما محدود میشود درست زمانیکه هواپیما برروی زمین قرار دارد و همچنین کنترل کردن هواپیما برروی زمین کمی دشوار خواهد بود.

 

Tricycle Gear

در این نوع هواپیماها یک چرخ یا مجموعه چرخ ها در زیر دماغه هواپیما قرار دارند ، از این نوع چیدمان در هواپیماهای امروزی استفاده میشود و خلبان دید مناسب به همراه کنترل خوب برروی زمین را دارا است.

چرخ زیر دماغه هواپیما قابل کنترل است. زمانیکه خلبانان یکی از پدال ها را به سمت جلو هل میدهند قسمت Rudder در دم هواپیما به طرفین حرکت میکند. سپس چرخ زیر دماغه هواپیما هم به طرفین حرکت کرده و هواپیما به سمت چپ و یا سمت راست گردش خودش را انجام میدهد.

 

میخواهم بیشتر بدانم

• به مجموعه چرخ های زیر بال هواپیما Main Wheels میگوییم ، به چرخ زیر مجموعه دم Tail Wheel و به چرخ زیر ذماغه هواپیما Nose Wheel میگوییم.
• همانطور که گفتیم چرخ زیر دماغه هواپیما قابلیت کنترل را دارد که به این قابلیت Steerable Nose Wheel میگویند.

 

مجموعه سیستم تعلیق

به مجموعه سیستم تعلیق هواپیما Shock Struts میگوییم. از نظر کارایی سیستم تعلیق هواپیما مانند خودرو هستند و زمانیکه هواپیما فرودی را انجام میدهد نیروی حاصل از برخورد به سرعت جذب و دفع میشود. نتیجه این رفتار سیستم تعلیق سبب میشود تا فشار کمتری به ما و به بخش های مختلف هواپیما وارد شود.

 

به طور کلی دو نوع سیستم تعلیق وجود دارند:

• Spring Steel Strut
• Oleo Strut

 

آشنایی با Spring Steel Strut

این مجموعه از فلزات با قابلیت کشسانی تشکیل میشود و عموما از فولاد هستند. این سیستم تعلیق در هواپیماهای کوچک و تک موتور کاربرد دارد که در چرخ های زیر بال هواپیما قرار میگیرند. زمانیکه هواپیما فرود را انجام میدهد به دلیل وجود انعطاف پذیری بخش عمده ای از نوسانات و فشار حاصل از لندینگ جذب میشوند و سپس سیستم تعلیق آن را دفع میکند.

 

آشنایی با Oleo Strut

این نوع سیستم تعلیق در یک هواپیمای کوچک معمولا در زیر دماغه هواپیما قرار دارد. این سیستم شامل یک سیلند به همراه پیستون است که در آن هوا و روغن قرار دارند. از نظر نوع کارکرد همانند کمک فنر خودرو هستند و در هنگام فرود این سیستم تعلیق جمع و باز میشود که نوسانات موجود را کاهش میدهد.

 

میخواهم بیشتر بدانم

به فرود یک هواپیما Landing و به عملیات برخاست آن Takeoff میگوییم.

 

مجموعه چرخ ها از نظر عملکرد

چرخ های هواپیما از نظر عملکرد به دو نوع تقسیم میشوند:

• Fixed Gear
• Retractable Landing Gear

 

آشنایی با Fixed Gear

همانطور که از اسم آن مشخص است ، یعنی مجموعه چرخی که ثابت هستند. در این نوع هواپیماها که از این سیستم چرخ استفاده میکنند ، خلبانان پس از تیک آف دیگر نمیتوانند مجموعه چرخ ها را جمع و باز کنند و چرخ ها ثابت باز هستند. این نوع چرخ ها معمولا در هواپیماهای کوچک و سبک کاربرد دارند. اما باید مزیت و معایب آن را بررسی کنیم.

 

مزیت Fixed Gear

شرکت های سازنده برای اینکه بتوانند هزینه تولید را کاهش دهند و یک هواپیمای ارزان را تولید کنند ، یکی از بخش هایی که مورد توجه است موضوع ثابت بودن مجموعه چرخ ها میباشد. زیرا در این نوع هواپیماها نیازی به ایجاد سیستم هیدرولیکی برای جمع کردن چرخ ها نیست. از طرفی با توجه به اینکه یک دانشجو خلبانی تازه شروع به پرواز میکند ، نیازی به سرعت بالاتر و انجام مانورهای سریع تر ندارد. یکی دیگر از مزیت های چرخ های ثابت یا Fixed Gear عدم ایجاد نقص فنی در هنگام تیک آف و یا فرود است چرا که در این نوع چرخ ها دانشجوی خلبانی دغدغه باز شدن و یا بسته شدن چرخ ها را ندارد.

 

معایب Fixed Gear

حالا معایب این نوع چرخ ها را بررسی میکنیم ، یکی از بزرگترین مشکلات این نوع چرخ ها همان باز بودن آن ها است ، زیرا اگر خلبان به ارتفاع پروازی خود توجه نداشته باشد ، ممکن است چرخ های هواپیما با موانع مختلف مانند کابل برق فشار قوی برخورد کند ، از طرفی میزان اصطکاک در این هواپیماها افزایش پیدا میکند و همین موضوع باعث محدود شدن سرعت هواپیما ، کاهش مانور پذیری هواپیما و کاهش عملکرد هواپیما به هنگام افزایش و یا کاهش ارتفاع میشود.

 

آشنایی با Retractable Landing Gear

زمانیکه با یک هواپیمایی پرواز میکنیم که این امکان را به ما میدهد تا چرخ ها را جمع و یا باز کنیم ، به این سیستم چرخ ها Retractable Landing Gear میگوییم.

 

مزیت Retractable Landing Gear

با جمع کردن چرخ ها پس از تیک آف میزان اصطکاک یا همان Drag کاهش پیدا میکند ، پس هواپیما میتواند سرعت بیشتری را در اختیار ما قرار دهد ، از طرفی میزان مانورپذیری هواپیما هم افزایش پیدا میکند. از طرفی چنانچه دچار نقص فنی مانند از کار افتادن موتور شویم ، دیگر نگران برخورد چرخ ها با موانع نخواهیم بود و میتوانیم راحت تر مانورهای مختلف را جهت فرود انجام دهیم.

 

معایب Retractable Landing Gear

این سیستم نسبت به Fixed Gear گران تر است ، پس هواپمایی که دارای چرخ های جمع شدنی است نسبت به هواپیمایی که چرخ های آن ثابت است ، گران تر میباشد. موضوع بعدی برمیگردد به بحث نقص فنی در باز و یا بسته شدن چرخ ها ، اگر هواپیمایی دارای سیستم چرخ های جمع شدنی باشد ممکن است به دلیل عدم سرویس تعمیرات و نگهداری دچار نقص در این سیستم شود.

 

میخواهم بیشتر بدانم

خلبانان با استفاده از یک اهرم میتوانند مجموعه چرخ ها را باز و یا جمع کنند ، این اهرم در کابین خلبان قرار دارد و به آن Landing Gear Lever میگویند.

 

اصطلاح Gear Up یعنی جمع شدن چرخ ها و Gear Down یعنی باز شدن چرخ های هواپیما.

 

در کنار Landing Gear Lever معمولا چراغ هایی قرار دارند ، این چراغ ها نشانگر وضعیت چرخ ها است تا خلبانان متوجه شوند که آیا چرخ ها باز و یا بسته شده اند ، اگر این چراغ ها همگی سبز باشند ، یعنی چرخ ها باز شده و چنانچه چراغ ها قرمز باشند یعنی مجموعه چرخ ها جمع شده اند.