در این بخش از سایت فروشگاه با هواپیما و بدنه آن آشنا میشویم.
زمانیکه به فرودگاه های مختلف سر میزنیم انواع هواپیماها را مشاهده میکنیم ، در ابتدا شاید فکر کنیم که هواپیماها از نظر ساختار با یکدیگر متفاوت هستند ، اما در واقع این تفاوت ها فقط در سایز ، رنگ آمیزی ، شرکت های سازنده ، موقعیت موتورها و دیگر موارد ظاهری میباشند ولی از نظر ساختار هواپیماها با یکدیگر یکسان هستند.
با اولین بخش از خلبان شو همراه ما باشید. این مبحث مربوط به آموزش آیرودینامیک در دروس خلبانی است. خلبان شو یک شبکه آموزشی است که توسط فروشگاه خلبانی آسمان تهیه و تدوین شده است. فروشگاه خلبانی آسمان از سال 1384 به عنوان اولین و بزرگترین فروشگاه هوانوردی در ایران فعالیت خود را آغاز کرد. امیدواریم این آموزش از خلبان شو برای شما عزیزان مفید باشد.
آشنایی با هواپیما
در ابتدا میخوام در خصوص لغت هواپیما نکته ای رو خدمتتون عرض کنم ، زمانیکه به فرهنگ لغات تخصصی هوانوردی مراجعه میکنیم به هواپیما موارد ذیل را میگویند:
- Airplane
- Aeroplane
- Plane
در برخی از مقالات آموزشی فارسی به اشتباه عنوان Aircraft را هواپیما ترجمه میکنند ، در حالیکه لغت Aircraft یعنی هر وسیله ای که قابلیت پرواز را دارد. پس از نظر معنی بین Airplane و Aircraft تفاوت وجود دارد.
همانطور که در ابتدای این آموزش گفتم زمانیکه ما به فرودگاه ها سر میزنیم هواپیماهای مختلفی رو مشاهده میکنیم که از نظر ابعاد ، نوع موتور ، اندازه و غیره. با هم متفاوت هستند ، اما از نظر ساختار با یکدیگر برابر میباشند. قبل از اینکه بخوام در مورد ساختار هواپیما با شما عزیزان صحبت کنم ، میخوام یه نگاه کلی داشته باشیم به تاریخچه هواپیما سازی و دقیقا در مورد هواپیمای برادران رایت
هواپیمای برادران رایت

در طول تاریخ همواره انسان به دنبال ساخت یک وسیله پرنده ای بود که بتونه باهاش پرواز کنه ، زمانیکه این تاریخ کهن رو بررسی میکنیم متوجه میشیم که دانشمندان و مهندسان زیادی در این راه تلاش کردند و حتی جونشون رو در این راه از دست دادند. هواپیمایی که برادران رایت ساختند یک ساختار استاندارد داشت و این فرمول امروزه در هواپیماهای جهان به کار میرود و باعث شده تا پیشرفت اون رو مشاهده کنیم. پس علت اینکه نام برادران رایت بیشتر از دیگر افراد در این تاریخچه مطرح میشه فرمول استانداردی هستش که به جهان معرفی کردند.
ساختار هواپیما

اجزای هواپیما
یک هواپیما به طور کلی از پنج قسمت عمده تشکیل میشود و این بخش ها عبارتند از:
- بدنه هواپیما Fuselage
- بال ها Wings
- قسمت دم هواپیما Tail Section و یا Empennage
- مجموعه چرخ ها Landing Gears
- مجموعه موتور Powerplant
آشنایی با بدنه هواپیما
بدنه هواپیما محل اتصال دیگر اجزا است ، یعنی بخش هایی چون بال ها ، قسمت دم هواپیما ، مجموعه چرخ ها و مجموعه موتور به بدنه هواپیما متصل میشوند.
میخواهم بیشتر بدانم
- توجه داشته باشید بخش هایی همچون صندلی برای مسافران و خلبانان ، قسمت بار هواپیما و کابین خلبان در قسمت بدنه هواپیما قرار دارند.
- همچنین به کابین خلبان Cockpit میگویند.
ساختار بدنه هواپیما
Truss
با توجه به پیشرفت صنعت هواپیماسازی بدنه هواپیما هم به پیشرفت های مهمی دست پیدا کرد. اولین ساختار بدنه هواپیما Truss نام دارد. در این ساختار بدنه توسط میله ها به یکدیگر به صورت مورب متصل میشوند و جهت زیبا تر شدن و ایجاد حالت آیرودینامیکی روی آن یک کاور یا همان پوشش ورق آلومینیومی قرار میگیرد. جهت کسب اطلاعات بیشتر به تصاویر زیر دقت کنید:

تصویر شماره یک ساختار بدنه هواپیما Truss

تصویر شماره دو ساختار بدنه هواپیما Truss
میخواهم بیشتر بدانم
- به پوشش بدنه هواپیما Skin میگویند که عموما از ورق های آلومینیومی است.
- فشار حاصل از پرواز توسط Truss تحمل میشود.
- وجود میله های مورب مثلثی شکل سبب میشود تا سازه مقاومت بالاتری داشته باشد ، نمونه بارز این نوع ساختار امروزه در جرثقیل ها قابل مشاهده است.

Monocoque
ساختار بعدی بدنه هواپیما رو Monocoque میگویند ، در این مدل از بدنه شما امکان فرم دهی در طراحی رو خواهید داشت و از طرفی با توجه به استفاده از میله ها و فرمرها مقاومت بالاتری رو در بخش طراحی خواهید داشت. قسمت رویی بدنه یا همان Skin با استفاده از کامپوزیت و یا ورق های آلومینیومی پوشیده میشود.

تصویر شماره یک ساختار بدنه هواپیما Monocoque

تصویر شماره دو ساختار بدنه هواپیما Monocoque
میخواهم بیشتر بدانم
- عنوان Monocoque یک لغت فرانسوی است که به معنی Single Shell میباشد و به فارسی خودمون میشه تک پوسته.
- در ساختار بدنه Monocoque ما نمیتونیم برای بدنه هواپیمامون بخش های زیادی رو طراحی کنیم ، منظور قسمت های مربوط به درب هواپیما ، پنجره ها و درب بخش بار هواپیما است.
- فشار حاصل از پرواز در این ساختار توسط پوشش بدنه تحمل میشود.
Semi-Monocoque
در اینجا با آخرین ساختار بدنه هواپیما آشنا میشیم که نامش Semi-Monocoque است ، در این مدل از ساختار بدنه ما میتونیم در بخش طراحی برای هواپیمای خودمون قسمت پنجره ، درب ها و بخش بار رو طراحی کنیم.
همچنین از آنجاییکه موتور هواپیما (هواپیماهای تک موتوره) در بخش جلوی دماغه قرار دارد یک دیواره ای ایجاد میشود تحت عنوان Firewall که حد فاصل موتور و کابین خلبان است.
همچنین در این ساختار قسمت اتصال بال ها قرار دارد و میله های متعدد بکار رفته در آن سبب افزایش مقاومت بدنه میشود.

ساختار بدنه هواپیما Semi-Monocoque
میخواهم بیشتر بدانم
- فشار حاصل از پرواز در ساختار Semi-Monocoque توسط پوشش بدنه و قسمت زیرین تحمل میشود.
- وجود دیواره آتش یا همان Firewall کمک میکند تا گرمای حاصل از موتور (هواپیمای تک موتوره) وارد هواپیما نشود.
- به هواپیمای تک موتوره Single-Engine Plane گفته میشود.
امیدوارم از این آموزش لذت برده باشید ، اگر خواستید از این آموزش کپی کنید مانعی نداره اما لطفا منبع اون (فروشگاه خلبانی آسمان) رو هم درج بفرمایید.