دوستان خوبم سلام ، با بخش سوم خلبان شو در خدمتتون هستم ، توی این بخش جذاب در مورد مجموعه دم هواپیما مطالب آموزشی را بررسی میکنیم و امیدوارم مورد توجه شما عزیزان قرار گیرد.
خلبان شو
خلبان شو یک شبکه آموزشی است که توسط فروشگاه هوانوردی آسمان تهیه و تدوین شده است. امیدواریم این آموزش از خلبان شو برای شما عزیزان مفید باشد.
مقدمه
همانطور که گفتیم به مجموعه دم هواپیما Tail Section و یا Empennage میگویند. قسمت دم هواپیما را اگر بخواهیم ساده آن را تعریف کنیم ، مثل پر برندگان میباشد که باعث میشود هواپیما در آسمان پرواز کند و در موقعیت دلخواه قرار بگیرد ، پس اگر یک هواپیما از این ناحیه آسیب جدی ببیند هواپیما سقوط خواهد کرد.
در این قسمت ما دو بخش داریم که عبارتند از:
- Vertical Stabilizer سکان عمودی
- Horizontal Stabilizer سکان افقی
Vertical Stabilizer
سکان عمودی هواپیما همانطور که از نامش مشخص است به صورت عمودی در قسمت دم هواپیما قرار دارد ، در این بخش یک قسمت متحرک وجود دارد که به آن Rudder میگوییم.
میخواهم بیشتر بدانم
نام دیگر سکان عمودی Fin است که معنی آن تیغه میباشد.
آشنایی با Rudder
این قسمت در سکان عمودی هواپیما قرار دارد و وظیفه آن گردش هواپیما به چپ و یا راست میباشد ، در داخل کابین خلبان پدال هایی قرار دارند که خلبان با فشار دادن هر یک قسمت Rudder را حرکت میدهد ، اگر خلبان پدال سمت چپ را با پای خود فشار دهد ، هواپیما به سمت چپ گردش میکند و اگر پدال سمت راست را فشار دهد هواپیما نیز به سمت راست گردش خواهد کرد.
میخواهم بیشتر بدانم
- به پدال های موجود در کاکپیت Rudder Pedals گفته میشود.
- خلبانان اگر قسمت نوک پدال ها را فشار دهند عملیات ترمز در هواپیما انجام میشود ، اما اگر پدال ها را به سمت جلو فشار دهند ، هواپیما به طرفین گردش میکند.
- به ترمز Brake میگوییم.
Horizontal Stabilizer
به این قسمت سکان افقی گفته میشود و یک بخش متحرک در آن قرار دارد که نام آن Elevator است.
آشنایی با Elevator
زمانیکه خلبان فرامین هواپیما را به سمت خود میکشد و یا به سمت جلو هل میدهد ، این بخش تکان میخورد و نتیجه آن بالا و پایین رفتن دماغه هواپیما است. یعنی زمانیکه خلبانان فرامین را به سمت خود میکشد قسمت Elevator به سمت بالا رفته و دماغه هواپیما نیز بالا می رود و بلعکس. در زیرمجموعه Elevator نیز بخشی کوچک قرار دارد که به آن Trim Tab میگوییم.
میخواهم بیشتر بدانم
- در زمان نشست و برخاست هواپیما خلبانان با استفاده از Elevator ارتفاع پروازی خود را کم و یا زیاد میکنند.
- به عملیات برخاست هواپیما Take-off و به نشست یا فرود Landing گفته میشود.
- اگر قسمت متحرک موجود در سکان افقی یک تکه باشد به آن Stabilator گفته میشود.
Trim Tab
از آنجاییکه در هنگام برخاست هواپیما خلبان می بایست فرامین را به سمت خود نگه دارد ، پس فشاری روی دست خلبان اعمال میشود و جهت برداشتن این فشار خلبانان با استفاده از تجهیزات موجود در کاکپیت ، هواپیما را Trim میکنند. همچنین با استفاده از Trim Tab هواپیما در وضعیت دلخواه پروازی قرار میگیرد.
میخواهم بیشتر بدانم
قسمت Trim Tab هم در زیر مجموعه Elevator و هم در Rudder قرار دارد.
آشنایی با Stabilator
همانطور که گفتم چنانچه قسمت متحرک در سکان افقی یک تکه باشد به آن Stabilator گفته میشود که در آن بخش لولایی شکلی وجود دارد و همانند Trim Tab عمل میکند ، که نام آن Anti Servo Tab است. توجه داشته باشید که در هواپیماهای تک موتور نسل قدیم از Stabilator استفاده میگردید و ما قسمتی تحت عنوان Elevator را در دم این مدل هواپیماها نداریم.
مدل های مختلف دم هواپیما
با توجه به مدل هواپیماها ، قسمت مربوط به دم به شکل های مختلفی طراحی میشوند که هریک دارای نام متفاوتی هستند. در اینجا سعی داریم شما عزیزان را با چند نوع از این موارد آشنا کنیم تا با ویژگی آن ها آشنا شوید.
هواپیما با دم T شکل و یا T-Tail
همانطور که از نام آن مشخص میباشد این دم هواپیما به صورت حرف انگلیسی T میباشد و سکان افقی در بالای سکان عمودی قرار دارد.
هواپیما با دم Conventional
از این مدل در بیشتر هواپیماها استفاده میشود که سکان افقی در انتهای دم هواپیما و در بخش پایینی سکان عمودی قرار دارد.
هواپیما با دم H شکل و یا H-Tail
شاید در برخی از هواپیماها شما دم هواپیمایی را مشاهده کنید که به صورت حرف انگلیسی H میباشد ، که سکان افقی بین دو سکان عمودی قرار دارد ، در این مدل از دم هواپیما ما دو سکان عمودی داریم که در هر کدام یک Rudder قرار دارد و هر دو همزمان به سمت چپ و یا راست تکان میخورند.
نام دیگر این مدل از دم هواپیما Twin Tail است.
هواپیما با دم برعکس Y و یا Inverted Y-Tail
از این مدل دم هواپیما بیشتر در هواپیماهای شکاری استفاده میشود که یک حرف انگلیسی Y برعکس است که در آن دو Elevator قرار دارد و همزمان به سمت بالا و یا پایین تکان میخورند.
هواپیما با دم V شکل و یا V-Tail
این دم هواپیما هم همانند حرف انگلیسی V هستش که نام دیگر آن Butterfly Tail میباشد. در این نوع طراحی سکان عمودی و افقی وجود ندارد.
کپی کردن مطالب با ذکر منبع (فروشگاه خلبانی آسمان) مانعی ندارد.