مجموعه چرخ های هواپیما
با سلام و احترام خدمت شما همراهان همیشگی ، مجموعه چرخ های هواپیما را بررسی میکنیم. با بخش چهارم خلبان شو در خدمتتون هستیم.
مقدمه
هدف چرخ ها پشتیبانی هواپیما برروی زمین است. در این صفحه از سایت فروشگاه خلبانی آسمان با این بخش بیشتر آشنا میشویم.
مجموعه چرخ ها از نظر چیدمان
چرخ های هواپیما از نظر چیدمان به دو نوع تقسیم میشوند:
- Conventional Landing Gear
- Tricycle Gear
Conventional Landing Gear
در یک هواپیما به طور کلی سه چرخ یا سه مجموعه چرخ قرار دارند ، دو مورد در زیر بال های هواپیما هستند و اگر مورد سوم در زیر مجموعه دم هواپیما باشد به آن Conventional Landing Gear میگوییم.
در هواپیمایی که چیدمان چرخ ها از نوع Conventional Landing Gear است ، زمانیکه هواپیما برروی زمین قرار دارد دماغه آن به سمت بالا قرار میگیرد و در زیر دماغه هیچ گونه چرخی وجود ندارد.
از این نوع چیدمان عموما در هواپیماهای قدیمی استفاده می گردید. یکی از مزیت های آن وجود فاصله ملخ تا سطح زمین است و همین موضوع سبب میشود تا ما بتوانیم در باندهای ناهموار فرود ایمنی را داشته باشیم.
اما باید بدانیم که در این نوع هواپیماها دید ما محدود میشود درست زمانیکه هواپیما برروی زمین قرار دارد و همچنین کنترل کردن هواپیما برروی زمین کمی دشوار خواهد بود.
Tricycle Gear
در این نوع هواپیماها یک چرخ یا مجموعه چرخ ها در زیر دماغه هواپیما قرار دارند ، از این نوع چیدمان در هواپیماهای امروزی استفاده میشود و خلبان دید مناسب به همراه کنترل خوب برروی زمین را دارا است.
چرخ زیر دماغه هواپیما قابل کنترل است. زمانیکه خلبانان یکی از پدال ها را به سمت جلو هل میدهند قسمت Rudder در دم هواپیما به طرفین حرکت میکند. سپس چرخ زیر دماغه هواپیما هم به طرفین حرکت کرده و هواپیما به سمت چپ و یا سمت راست گردش خودش را انجام میدهد.
میخواهم بیشتر بدانم
- به مجموعه چرخ های زیر بال هواپیما Main Wheels میگوییم ، به چرخ زیر مجموعه دم Tail Wheel و به چرخ زیر دماغه هواپیما Nose Wheel میگوییم.
- همانطور که گفتیم چرخ زیر دماغه هواپیما قابلیت کنترل را دارد که به این قابلیت Steerable Nose Wheel میگویند.
مجموعه سیستم تعلیق
به مجموعه سیستم تعلیق هواپیما Shock Struts میگوییم. از نظر کارایی سیستم تعلیق هواپیما مانند خودرو است و زمانیکه هواپیما فرودی را انجام میدهد نیروی حاصل از برخورد به سرعت جذب و دفع میشود. نتیجه این رفتار سیستم تعلیق سبب میشود تا فشار کمتری به ما و به بخش های مختلف هواپیما وارد شود.
به طور کلی دو نوع سیستم تعلیق وجود دارند:
- Spring Steel Strut
- Oleo Strut
آشنایی با Spring Steel Strut
این مجموعه از فلزات با قابلیت کشسانی تشکیل میشود و عموما از فولاد هستند. این سیستم تعلیق در هواپیماهای کوچک و تک موتور کاربرد دارد که در چرخ های زیر بال هواپیما قرار میگیرند. زمانیکه هواپیما فرود را انجام میدهد به دلیل وجود انعطاف پذیری ، بخش عمده ای از نوسانات و فشار حاصل از لندینگ جذب میشوند و سپس سیستم تعلیق آن را دفع میکند.
آشنایی با Oleo Strut
این نوع سیستم تعلیق در یک هواپیمای کوچک معمولا در زیر دماغه هواپیما قرار دارد. این سیستم شامل یک سیلندر به همراه پیستون است که در آن هوا و روغن قرار دارند. از نظر نوع کارکرد همانند کمک فنر خودرو هستند و در هنگام فرود این سیستم تعلیق جمع و باز میشود که نوسانات موجود را کاهش میدهد.
میخواهم بیشتر بدانم
به فرود یک هواپیما Landing و به عملیات برخاست آن Takeoff میگوییم.
مجموعه چرخ ها از نظر عملکرد
چرخ های هواپیما از نظر عملکرد به دو نوع تقسیم میشوند:
- Fixed Gear
- Retractable Landing Gear
آشنایی با Fixed Gear
همانطور که از اسم آن مشخص است ، یعنی مجموعه چرخی که ثابت هستند. در این نوع هواپیماها که از این سیستم چرخ استفاده میکنند ، خلبانان پس از تیک آف دیگر نمیتوانند مجموعه چرخ ها را جمع و باز کنند و چرخ ها ثابت باز هستند. این نوع چرخ ها معمولا در هواپیماهای کوچک و سبک کاربرد دارند. اما باید مزیت و معایب آن را بررسی کنیم.
مزیت Fixed Gear
شرکت های سازنده برای اینکه بتوانند هزینه تولید را کاهش دهند و یک هواپیمای ارزان را تولید کنند ، یکی از بخش هایی که مورد توجه است موضوع ثابت بودن مجموعه چرخ ها است. زیرا در این نوع هواپیماها نیازی به ایجاد سیستم هیدرولیکی برای جمع کردن چرخ ها نیست. از طرفی با توجه به اینکه یک دانشجو خلبانی تازه شروع به پرواز میکند ، نیازی به سرعت بالاتر و انجام مانورهای سریع تر ندارد. یکی دیگر از مزیت های چرخ های ثابت یا Fixed Gear عدم ایجاد نقص فنی در هنگام تیک آف و یا فرود است چرا که در این نوع چرخ ها دانشجوی خلبانی دغدغه باز شدن و یا بسته شدن چرخ ها را ندارد.
معایب Fixed Gear
حالا معایب این نوع چرخ ها را بررسی میکنیم ، یکی از بزرگترین مشکلات این نوع چرخ ها همان باز بودن آن ها است ، زیرا اگر خلبان به ارتفاع پروازی خود توجه نداشته باشد ، ممکن است چرخ های هواپیما با موانع مختلف مانند کابل برق فشار قوی برخورد کند ، از طرفی میزان اصطکاک در این هواپیماها افزایش پیدا میکند و همین موضوع باعث محدود شدن سرعت هواپیما ، کاهش مانور پذیری هواپیما و کاهش عملکرد هواپیما به هنگام افزایش و یا کاهش ارتفاع میشود.
آشنایی با Retractable Landing Gear
زمانیکه با یک هواپیمایی پرواز میکنیم که این امکان را به ما میدهد تا چرخ ها را جمع و یا باز کنیم ، به این سیستم چرخ ها Retractable Landing Gear میگوییم.
مزیت Retractable Landing Gear
با جمع کردن چرخ ها پس از تیک آف میزان اصطکاک یا همان Drag کاهش پیدا میکند ، پس هواپیما میتواند سرعت بیشتری را در اختیار ما قرار دهد ، از طرفی میزان مانورپذیری هواپیما هم افزایش پیدا میکند. از طرفی چنانچه دچار نقص فنی مانند از کار افتادن موتور شویم ، دیگر نگران برخورد چرخ ها با موانع نخواهیم بود و میتوانیم راحت تر مانورهای مختلف را جهت فرود انجام دهیم.
معایب Retractable Landing Gear
این سیستم نسبت به Fixed Gear گران تر است ، پس هواپمایی که دارای چرخ های جمع شدنی است نسبت به هواپیمایی که چرخ های آن ثابت است ، گران تر میباشد. موضوع بعدی برمیگردد به بحث نقص فنی در باز و یا بسته شدن چرخ ها ، اگر هواپیمایی دارای سیستم چرخ های جمع شدنی باشد ممکن است به دلیل عدم سرویس تعمیرات و نگهداری دچار نقص در این سیستم شود.
میخواهم بیشتر بدانم
- خلبانان با استفاده از یک اهرم میتوانند مجموعه چرخ ها را باز و یا جمع کنند ، این اهرم در کابین خلبان قرار دارد و به آن Landing Gear Lever میگویند.
- اصطلاح Gear Up یعنی جمع شدن چرخ ها و Gear Down یعنی باز شدن چرخ های هواپیما.
- در کنار Landing Gear Lever معمولا چراغ هایی قرار دارند ، این چراغ ها نشانگر وضعیت چرخ ها است تا خلبانان متوجه شوند که آیا چرخ ها به درستی باز و یا بسته شده اند ، اگر این چراغ ها همگی سبز باشند ، یعنی چرخ ها باز شده و چنانچه چراغ ها قرمز باشند یعنی مجموعه چرخ ها جمع شده اند.
تایر هواپیما
تایرهای هواپیما دارای ویژگی های خاصی هستند. این تایرها باید سبک و قابلیت تحمل بار زیاد را داشته باشند. همچنین تولید گرمای کم در هنگام برخورد با زمین سبب میشود تا عملکرد آن افزایش پیدا کند. تایرهای هواپیما معمولا از نیتروژن خشک پر میشوند تا میزان انبساط و انقباض آن به حداقل ممکن برسد.
آشنایی با ترمز هواپیما
به ترمزهای هواپیما Brakes میگوییم. در یک هواپیمای تک موتور کوچک ترمزها در چرخ های زیر بال هواپیما قرار دارند ، یا به عبارت دیگر در Main Wheels قرار میگیرند. همانطور که در آموزش مجموعه دم هواپیما مطرح کردیم ، خلبان ها به وسیله پدال ها میتوانند عملیات ترمزگیری را انجام دهند.
ترمز سمت چپ با سمت راست به صورت جداگانه فعال میشوند. اگر یک خلبان قسمت نوک پدال سمت چپ را فشار دهد ، ترمز سمت چپ فعال میشود و اگر بخواهد عملیات ترمزگیری هر دو چرخ همزمان انجام شوند باید هر دو پدال را به صورت همزمان فشار دهد.
میخواهم بیشتر بدانم
- به ویژگی مستقل بودن ترمزها Differential Braking میگوییم.
- به منظور چرخش سریع تر به طرفین برروی زمین ، میتوانیم در هنگام چرخش ، ترمز سمت مورد نظر را انجام دهید تا هواپیما در موقعیت دلخواه قرار گیرد.
- در هواپیماهای بزرگ و جت هم از پدال ها برای عملیات ترمزگیری استفاده میشود.
کپی کردن مطالب با ذکر منبع (فروشگاه خلبانی آسمان) مانعی ندارد.